RBF: Jak usprawnić realizację projektów kolejowych?

Podczas posiedzenia Senackiej Komisji Gospodarki Narodowej, przedstawiciele Railway Business Forum przedstawili postulaty związku, mające zlikwidować część barier w realizacji procesów inwestycyjnych na kolei.

- Widzimy, że urzędnicy państwowi, zajmujący się przede wszystkim inwestycjami drogowymi, nie widzą pewnej specyfiki projektów kolejowych - stwierdził Henryk Klimkiewicz, przewodniczący Railway Business Forum.

Jak wskazali przedstawiciele RBF, inwestycje w kolejnictwie napotykają na wiele barier w dużej mierze niezależnych od inwestora – PKP PLK oraz od wykonawców prowadzących roboty.

Ich zdaniem, pozostawienie rozwiązania problemów prowadzenia inwestycji wyłącznie w gestii inwestora i beneficjenta środków, a więc PKP Polskie Linie Kolejowe, bez odpowiedniego wsparcia organizacyjnego i prawnego nie gwarantuje zdecydowanej poprawy obecnego stanu infrastruktury i może grozić wykorzystaniu pomocy UE. Jako podmioty, które zdaniem RBF powinny zaangażować się w rozwiązanie tego problemu, są przede wszystkim Ministerstwo Infrastruktury, Ministerstwo Rozwoju Regionalnego i Ministerstwo Finansów.

W bieżącej perspektywie Polska ma do dyspozycji w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 4,8 mld euro na transport kolejowy, co stanowi 25 proc. wielkości Programu. Biorąc pod uwagę wielkość środków przeznaczonych na infrastrukturę kolejową wraz z wkładem własny, w latach 2011 – 2014 powinno się realizować inwestycje rzędu 8 mld zł rocznie. Tymczasem w 2010 r. zrealizowano inwestycje kolejowe na kwotę 2,5 mld zł. Wydaje się mało prawdopodobne, aby bez wprowadzenia nowych i śmiałych rozwiązań dostępne środki zostały skonsumowane. Biorąc pod uwagę aktualne warunki przygotowania, prowadzenia i rozliczenia inwestycji obawy o wykonanie takiego planu są bardzo poważne - podkreślają przedstawiciele RBF.

Jak podali reprezentanci Railway Business Forum, dotychczasowe zaangażowanie związane z ilością podpisanych umów i refundacją środków stawia kolej w trudnej pozycji w stosunku do branży drogowej. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad podpisała dotychczas 26 umów na dofinansowanie z kwotą 31 mld zł. z UE. Na kolei podpisano 12 umów na dofinansowanie z kwotą 5,9 mld zł z UE (8,45 mld zł z wkładem krajowym), co stanowi 31 proc. dostępnych środków. GDDKIA złożyła wnioski o płatność na kwotę 13,7 mld zł. i otrzymała zwrot przez KE 8,1 mld zł. Kolej przygotowała wnioski o płatność na kwotę 0,35 mld zł. i dostała zwrot 91 mln zł, czyli 0,5 proc. dostępnych kwot.

Dyrektor programowy Railway Business Forum Adrian Furgalski przedstawił cały szereg zmian, postulowanych przez RBF. Część z nich dotyczy regulacji Prawa zamówień publicznych i kwestii najniższej ceny jako jedynego kryterium wyboru w przetargach infrastrukturalnych. - Zazwyczaj, gdy mówimy o niskich cenach, UZP wspomina o tym, że to zależy od zamawiającego, jakie kryterium ustali. Z drugiej strony pojawia się obawa przed wyborem innych kryteriów, jest również presja, aby ze względu na kłopoty finansowe, wybierać najniższe ceny. Chodzi o wprowadzenie mechanizmów umożliwiających odrzucanie skrajnych ofert lub ich uśrednianie - podkreślił Furgalski. - Premier ma możliwość wydania rozporządzenia, w którym zabroni określania ceny jako jedynego kryterium - stwierdził. Dyrektor programowy RBF mówił także o możliwości wyeliminowania niesolidnych wykonawców i zablokowania im możliwości uczestniczenia w kolejnych przetargach.

RBF opowiada się także za uproszczeniem procedur. Chodzi tutaj o roboty na zgłoszenie. - W wielu krajach UE taka procedura jest stosowana. Wiem, że u nas CUPT jest temu przeciwny. Czy możemy pokazać przepis, który tego zabrania, skoro w innych krajach unijnych jest to możliwe? - pytał Furgalski.

- Wydaje mi się, że kolej zyska po 2014 r., jeśli chodzi o środki unijne. Pytanie, czy warto produkować dokumentację przed przetargiem tylko po to, aby trafiła ona do szuflady? Już dzisiaj zlecenie na projekty wydaje się zasadne. Lepiej stracić kilka milionów euro, niż kilka miliardów - stwierdził dyrektor programowy RBF.

- W ostatnich latach zbyt mało było dialogu pomiędzy rynkiem a zarządcą infrastruktury kolejowej. Podobnie było w drogach. Wnosimy postulat, aby odżyła Rada ds. Autostrad. W przypadku branży kolejowej chcemy, aby powstała Rada ds. Inwestycji Kolejowych - powiedział Furgalski.

- Wydaje się, że powstało przekonanie, iż kolejarze nie mają przebojowości, która jest im potrzebna. Trzeba jednak jasno powiedzieć, że bez zewnętrznej pomocy, nie będą oni w stanie przezwyciężyć problemów, z którymi się borykają - podkreślił przewodniczący Railway Business Forum, Henryk Klimkiewicz.

(źródło: mg, Rynek Infrastruktury, 14 lipca 2011)

« powrót